Kalisko-Ostrowski Klub Fajki 2010

Alan Wilson Watts

Alan Wilson Watts – brytyjski filozof, pisarz, mówca. Znany ze swych badań porównawczych religii, tłumacz i popularyzator filozofii Wschodu na Zachodzie.


Napisał ponad 25 książek i licznych artykułów dotyczących tożsamości osobistej, natury rzeczywistości, wyższej świadomości, sensu życia, pojęć i obrazów Boga, niematerialnego wymiaru szczęścia. Jego książki dotyczą własnych doświadczeń w studiowaniu wschodniej i zachodniej religii i filozofii.

Watts urodził się w rodzinie należącej do klasy średniej w ówczesnej wsi Chislehurst w Anglii w 1915 r. Jego ojciec był reprezentantem londyńskiego biura firmy Michelin, matka gospodynią domową. Z powodu skromnych środków finansowych rodzice Wattsa zdecydowali się żyć w środowisku wiejskim, gdzie ich jedyny syn, Alan, dorastał, poznając otaczającą przyrodę. M.in. w dzieciństwie nauczył się nazw dzikich roślin i motyli.

Prawdopodobnie na jego zainteresowania "rzeczami ponadnaturalnymi" wpłynęła tradycje religijne ze strony rodziny matki (jej ojciec był anglikańskim misjonarzem) oraz lektura książek o tajemniczym Dalekim Wschodzie.

Watts pisał później o swego rodzaju mistycznej wizji, której jako dziecko doznał podczas gorączki. W tym czasie był pod wpływem malarstwa Dalekiego Wschodu, którego źródłem stały się pejzaże i gobeliny podarowane jego matce przez anglikańskich misjonarzy powracających z Chin.

Został wysłany do szkoły z internate. Podczas wakacji będąc nastolatkiem, Francis Croshaw, bogaty epikurejczyk z silnymi tendencjami zarówno do buddyzmu, jak i egzotyki mało znanych aspektów kultury europejskiej, namówił Wattsa na wycieczkę po Francji. Niedługo potem Watts czuł, że jest zmuszony wybierać pomiędzy anglikańskim chrześcijaństwem w którym się wychował i buddyzmem o którym czytał w różnych bibliotekach. Wybrał buddyzm i stał się członkiem loży buddyjskiej w Londynie, która została ustanowiona przez teozofów. Watts został sekretarzem organizacji w 1931. Młody Watts w ciągu tych lat zbadał kilka stylów medytacji.

Watts uczęszczał do King's School w Canterbury. Gdy ukończył szkołę średnią, odjął pracę w drukarni, a później w banku. Spędzał swój wolny czas w Loży buddyjskiej, a także pod opieką "guru Rascal" o imieniu Dimitrij Mitrinović. Czytywał różne książki dotyczące filozofii, historii, psychologii, psychiatrii i mądrości Wschodu.

W 1936 roku, w wieku 21 lat, służył w Światowym Kongresie Wiary na Uniwersytecie Londyńskim, tam usłyszał też o Daisetz Teitaro Suzuki, by potem spotkać tego cenionego znawcę buddyzmu zen. W 1936 roku Watts opublikował pierwszą książkę , Duch zen.

W 1938 roku on i jego narzeczona przenieśli się do Ameryki. Ożenił się z Eleanor Everett, której matka Ruth Fuller Everett była związana z tradycyjnym kręgiem zen w Nowym Jorku. Kilka lat później, Ruth Fuller wyszła za mistrza zen (rōshi), Sokei-Sasaki, służącym jako swego rodzaju mentor Alana Wattsa.

Watts opuścił formalne wykształcenie zen w Nowym Jorku, ponieważ metody nauczyciela nie pasowały do niego. Nie został wyświęcony na mnicha zen. Poszedł do anglikańskiej (biskupiej) szkoły w Seminarium Duchownym w Evanston, Illinois, gdzie studiował chrześcijańskie pisma, teologię i historię Kościoła. Starał się wypracować połączenie współczesnego kultu chrześcijańskiego, mistycznego chrześcijaństwa i filozofii Azji. Watts otrzymał tytuł magistra teologii, posiadał honorowy tytuł doktora teologii na uniwersytecie w Vermont za swoje prace z teologii komparatywnej. Nie ukrywał swojej niechęci do różnych aspektów religii, surowości, pogrążenia w poczuciu winy, czy wojowniczego prozelityzmu – niezależnie od tego czy zostały one znalezione w judaizmie, chrześcijaństwie, hinduizmie, czy buddyzmie.

Wszyscy widzieli go dość dobrze w roli biskupa (początek w 1945 roku, w wieku 30 lat), jednak wyjście na jaw pozamałżeńskiego romansu spowodowało wystąpienie jego młodej żony o nieważność małżeństwa. To również skutkowało opuszczeniem diecezji w 1950.

Wiosną 1951 r. Watts przeniósł się do Kalifornii, gdzie wstąpił do wydziału Amerykańskiej Akademii Studiów Azjatyckich w San Francisco. Tutaj uczył się obok Saburō Hasegawy, Fryderyka Spiegelberga, Haridasa Chaudhuriego, lama Tokwan Tada i różnych ekspertów oraz profesorów.

Watts studiował także pismo chińskie i praktykował chińską kaligrafię szczoteczką Hasegawa. Podczas studiów odznaczało go zainteresowanie buddyzmem zen, jego początkami w Chinach, szperaniem w wedancie, "nową fizyką", cybernetyką, semantyką, procesem filozofii, historią naturalną i antropologią seksualności.

W połowie 1950 roku, po kilku latach spędzonych na Akademii, opuścił wydział, żeby rozpocząć karierę. W 1953 roku zaczął prowadzić cotygodniowy program radiowy w Radio Pacifica w Berkeley. Prowadził go aż do śmierci w 1973 roku.

W roku 1957, kiedy miał 42 lata, opublikowana została jedna z najbardziej znanych książek pisarza, Droga Zen, która koncentrowała się na filozoficznych eksplikacjach i historii.

W tym czasie był w trasie w Europie razem z ojcem, spotkał tam znanego psychiatrę Carla Junga. Kiedy odnosił się do współczesnej psychologii, zbliżał się bardziej do Junga czy Abrahama Maslowa, niż do Freuda.

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych podejmował próby przeżycia psychodelicznych doświadczeń, początkowo z meskaliną podaną mu przez dr Oscara Janigera. Kilka razy próbował LSD z różnymi zespołami badawczymi, prowadzonymi przez dr Keith Ditman, Sterling Bunnell, Michaela Agrona. Próbował również marihuany i stwierdził, że jest ona interesującym i użytecznym środkiem psychoaktywnym, który wywołuje wrażenie spowolnienia czasu. Książki Wattsa z lat 60. wykazały wpływ tych przygód chemicznych.

Poszukiwania i nauczanie Wattsa przyniosło mu kontakt z wieloma intelektualistami, artystami i amerykańskimi nauczycielami w Ruchu Potencjału Człowieka.

Alan-Watts-and-his-pipe.-bryt.-filozof.jpg

Choć nie był na długo związany z żadną instytucją akademicką, miał przez kilka lat stypendium na Uniwersytecie Harvarda. Wygłaszał wykłady na wielu uczelniach. Jego wykłady i książki dały dalekosiężny wpływ na amerykańską inteligencję 1950-1970.

Watts został skrytykowany przez buddystów, takich jak roshi Philip Kapleau, John Daido Loori i Daisetz Teitaro Suzuki za rzekomo błędną wykładnię kilku kluczowych pojęć buddyzmu zen.

W pismach z 1950 roku przekazał swój podziw dla praktyczności chan (zen) na Dalekim Wschodzie, gdyż sprzyja rolnikom, architektom, konstruktorom, lekarzom ludowym, artystom i administratorom wśród mnichów, którzy mieszkali w klasztorach swoich szkół.

W wieku dojrzałym przedstawia on się jako "buddysta zen" w duchu, jak pisał w swojej ostatniej książce: Tao the watercourse way. Interesował się kształceniem dzieci, sztuką, kuchnią, edukacją, prawem, architekturą, seksualnością i możliwościami wykorzystania technologii. Na poziomie indywidualnym, Watts poszukiwał rozwiązań dla zaniku instytucji małżeństwa i wartości społeczeństwa amerykańskiego, w swoim klasycznym postrzeganiu miłości Święte Szaleństwo oraz postrzeganie organizmu w środowisku Filozofia przyrody.

Przyglądając się kwestiom społecznym był zupełnie pewien co do konieczności międzynarodowego pokoju, tolerancji i zrozumienia wśród różnych kultur.

Zmarł 16 listopada 1973 w Mount Tamalpais.